Od 2008 roku 13 kwietnia obchodzimy w Polsce Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Tego dnia w 1943 roku Niemcy poinformowali świat o odkryciu masowych grobów polskich oficerów w Lesie Katyńskim. Wśród ofiar są osoby związane z ziemią wyszkowską.
Wiosną 1940 r. NKWD (Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych, radziecka służba bezpieczeństwa i policja polityczna w ZSRR) zamordowało z motywów politycznych prawie 22 tys. polskich obywateli, wziętych do niewoli po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. Wśród nich byli oficerowie Wojska Polskiego, policjanci oraz szeregowi, częściowo wzięci z rezerwy (urzędnicy, uczeni, profesorowie wyższych uczelni, artyści, lekarze, nauczyciele, prawnicy). Ginęli od strzału w tył głowy. Ciała ofiar zostały pogrzebane w zbiorowych, bezimiennych mogiłach w Katyniu, Charkowie oraz Miednoje. Egzekucje trwały od kwietnia do maja 1940 r. Ta zbrodnia miała na zawsze pozostać tajemnicą.
Od jesieni 1941 r. polski rząd na uchodźstwie ponad 200 razy zwracał się do strony sowieckiej z wezwaniami o wyjaśnienie losu zaginionych oficerów. 13 kwietnia 1943 r. Niemcy podali informację o odkryciu masowych grobów w Katyniu. Dwa dni później moskiewskie radio zakomunikowało, że zbrodnię popełnili Niemcy w 1941 r. podczas zajmowania okolic Smoleńska. Próby wyjaśnienia sprawy przez polski rząd z pomocą Międzynarodowego Czerwonego Krzyża doprowadziły do zerwania przez Kreml 25 kwietnia 1943 r. stosunków z Polską. Rozpoczął się okres fałszowania i zatajania zbrodni katyńskiej. Wersję o eksterminacji jeńców przez hitlerowskie Niemcy upowszechniała propaganda ZSRR oraz władze PRL.
W 1951 r. Amerykanie powołali Specjalną Komisję Śledczą Kongresu Stanów Zjednoczonych do Zbadania Zbrodni Katyńskiej. W grudniu 1952 r. Komisja za winnych zbrodni katyńskiej uznała Sowietów.
13 kwietnia 1990 r. podczas wizyty prezydenta RP Wojciecha Jaruzelskiego w Moskwie, Sekretarz Generalny KC KPZR Michaił Gorbaczow przekazał pochodzące z radzieckich archiwów dokumenty dotyczące zbrodni katyńskiej, po raz pierwszy oficjalnie przyznając, że zbrodni dokonało NKWD. Jako winnych uznano wówczas komisarza NKWD Ławrientija Berię i jego zastępca Wsiewołoda Mierkułowa.
Wśród prawie tysięcy polskich obywateli, rozstrzelanych m.in. w Katyniu pod Smoleńskiem, w Miednoje, w Piatichatkach, w Bykowni były osoby związane z ziemią wyszkowską – tu urodzone, mieszkające bądź pracujące. Są to: Leonard Józef Dworzyński, Tadeusz Bronisław Dworzyński, Hipolit Bolesław Eychler, Czesław Grochowski, Wacław Haczyński, Stanisław Kulasiński, Szczepan Eugeniusz Łuczak, Zygmunt Milbrandt, Józef Najnert, Feliks Sobolewski, Józef Stokarski.
Rtm. Józef Najnert ma symboliczny grób na nadgórskim cmentarzu, por. Hipolit Eychler - Dąb Pamięci przy ul. Berka Joselewicza w Wyszkowie (usechł w 2024 r., ponownie posadzony wiosną tego roku).



