Stanisław Wolski: fachowy i ideowy w podejściu do pracy

historia Ziemi Wyszkowskiej

Stanisław Wolski: fachowy i ideowy w podejściu do pracy

21.02.2018
komentarze: 107
autor: Elżbieta Szczuka
Wśród pamiątek po Stanisławie Wolskim, przedwojennym burmistrzu Wyszkowa, przekazanych na początku grudnia przez jego wnuka Jarosława, jest jego życiorys napisany w Wyszkowie w marcu 1945 r. Zawiera kilka do tej pory niepublikowanych informacji.
Z odręcznie napisanego przez Stanisława Wolskiego w Wyszkowie w marcu 1945 r. życiorysu (na prośbę premiera rządu tymczasowego Edwarda Osóbki-Morawskiego) dowiadujemy się, że urodził się on 30 października 1898 r. w Cudnowie (45 km od Żytomierza) na Wołyniu. Miał wykształcenie średnie i 3 semestry (kijowskiej) politechniki.
„Studia przerwałem z powodu wojny i braku środków. Do 1927 r. pracowałem w Wielkopolsce, ostatnio jako kierownik handlowy młyna we Wronkach i Śmiglu. Następnie na własną prośbę przeniosłem się do Lasów Państwowych. Od 1 X 1927 r. pracowałem jako zastępca względnie kierownik Państwowego tartaku w Wyszkowie i Dalekiem. W 1931 r. zostałem wybrany burmistrzem w Wyszkowie i na tym stanowisku pozostawałem do września 1939 r. W tym czasie byłem członkiem Sejmiku Powiatowego i prezesem Kasy KKO (komunalna kasa oszczędności – ES) w Pułtusku. Podczas okupacji niemieckiej pracowałem wraz z rodziną jako ogrodnik na dzierżawionym ogrodzie w Wyszkowie. Żadnej posady w tym okresie nie podejmowałem. Czas ten przetrwałem jedynie dzięki życzliwości i pomocy miejscowej ludności. W lipcu 1944 r., wzięty przez Niemców na okopy, rozchorowałem się. Wyjechałem do szpitala w Warszawie i tam, na skutek powstania, zostałem odcięty od domu. Po oswobodzeniu okolic Warszawy wróciłem do Wyszkowa i chociaż nie jestem zupełnie zdrów, zgłosiłem w Miejskiej Radzie Narodowej gotowość do pracy, do dyspozycji władz.
W ciągu mej długoletniej pracy zmieniałem stanowiska zaledwie parokrotnie, zawsze na własne żądanie. Opinię miałem dobrą, toteż mam nadzieję, że i nadal potrafię jeszcze być pożytecznym społeczeństwu, spełniając obowiązki, jakie mi przypadną, według najlepszej mej wiedzy i sumienia”.
W życiorysie pisanym dla ówczesnego premiera – socjalisty Stanisław Wolski nie wspomniał, że w 1920 r. wstąpił ochotniczo do wojska polskiego, był ranny w walkach z sowietami. W 1921 r. wrócił w rodzinne strony, skąd z żoną Wincentyną i synem Stanisławem wyjechał w 1923 r. przed prześladowaniami bolszewickimi. W Wyszkowie najpierw mieszkał przy ul. Ogrodowej (obecnie 1 Maja), potem pobudował dom przy ul. 11 Listopada róg Szkolnej (spłonął na początku wojny). Był członkiem Polskiej Partii Socjalistycznej, działaczem Bezpartyjnego Bloku współpracy z Rządem (przez żonę był spowinowacony z płk. Walerym Sławkiem, współzałożycielem i prezesem BBWR, dwukrotnym premierem polskiego rządu), na przełomie lat 20. i 30. był przewodniczącym Rady Miejskiej w Wyszkowie.
Wincentyna Wolska również pracowała społecznie, m.in. była przewodniczącą Związku Pracy Obywatelskiej Kobiet. ZPOK prowadził ochronkę, sklep, organizował różne kursy.
Stanisław Wolski nie napisał w swoim życiorysie i tego, że w 1942 r. razem z żoną zaopiekowali się Rachelą i Bruchą (Brońcią), córkami kuśnierza Rubinowicza, wyszkowskiego Żyda, którym udało się uciec z wołomińskiego getta. W 1948 r. siostry Rubinowiczówne wyjechały do Izraela. To one złożyły wniosek o pośmiertne nadanie odznaczenia „Sprawiedliwy wśród narodów świata” (najwyższe izraelskie odznaczenie cywilne nadawane nie-Żydom) Stanisławowi i Wincentynie Wolskim. Instytut Pamięci Męczenników i Bohaterów Holokaustu Yad Vashem nadał go im 23 grudnia 1987 r. 
W 1945 r. Stanisław Wolski najpierw otrzymał od premiera Osóbki-Morawskiego skierowanie do Słubic - krótko był tam starostą. Po powrocie do Wyszkowa otrzymał delegację do Bartoszyc, został pierwszym burmistrzem tego miasta. Sterany okupacją i pracą w ciężkich, pionierskich warunkach, zapadł na zdrowiu. W ostatnich tygodniach życia wydawał pracownikom dyspozycje leżąc w łóżku, w służbowym pokoju. „Łączył w sobie wyjątkową fachowość z niesłychanie ofiarnym i ideowym podejściem do pracy” – tak go oceniono po śmierci. Zmarł 23 października 1945 r. o godzinie 16. Po jego śmierci w Bartoszycach flagi były opuszczone do połowy masztu przez 10 dni.
Niecałe 3 miesiące temu, postanowieniem prezydenta Andrzeja Dudy z 6 października 2017 r., za bohaterską postawę i niezwykłą odwagę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej, za wybitne zasługi w obronie godności, człowieczeństwa i praw ludzkich Stanisław i Wincentyna Wolscy pośmiertnie zostali odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Uroczystość wręczenia odznaczeń odbyła się w pałacu prezydenckim 11 października br., przed 75. rocznicą powstania Rady Pomocy Żydom „Żegota”.
Na zdjęciu: W. i S. Wolscy na budowie domu przy ul. 11 Listopada
Tekst ukazał się w nr 52/2017 „Nowego Wyszkowiaka”
SPECTRUM 2022

komentarze:

dodaj komentarz
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.g2bl6e6d4ndr89i9hhi8a947rj5i4080s.org/]ukelcefcncb[/url] kelcefcncb http://www.g2bl6e6d4ndr89i9hhi8a947rj5i4080s.org/ <a href="http://www.g2bl6e6d4ndr89i9hhi8a947rj5i4080s.org/">akelcefcncb</a>
kelcefcncb
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak pevsbnh http://www.gj87hnwh046luak6t9o1c0c348181r9ts.org/ <a href="http://www.gj87hnwh046luak6t9o1c0c348181r9ts.org/">apevsbnh</a> [url=http://www.gj87hnwh046luak6t9o1c0c348181r9ts.org/]upevsbnh[/url]
pevsbnh
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.ge075721m8re9h5y0f18iabb3axk989zs.org/]uhobpnrxfyp[/url] hobpnrxfyp http://www.ge075721m8re9h5y0f18iabb3axk989zs.org/ <a href="http://www.ge075721m8re9h5y0f18iabb3axk989zs.org/">ahobpnrxfyp</a>
hobpnrxfyp
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak bfcptvzdvd http://www.gyvhs388m2249w597nxkzx1j62q1qa04s.org/ <a href="http://www.gyvhs388m2249w597nxkzx1j62q1qa04s.org/">abfcptvzdvd</a> [url=http://www.gyvhs388m2249w597nxkzx1j62q1qa04s.org/]ubfcptvzdvd[/url]
bfcptvzdvd
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak <a href="http://www.gg267mdm4616evu078a47dqz3u444ktxs.org/">abqswmrhpe</a> bqswmrhpe http://www.gg267mdm4616evu078a47dqz3u444ktxs.org/ [url=http://www.gg267mdm4616evu078a47dqz3u444ktxs.org/]ubqswmrhpe[/url]
bqswmrhpe
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.gs3d4v2wt0if1pbp32w0387m1q520u1is.org/]umzkenqxhbw[/url] <a href="http://www.gs3d4v2wt0if1pbp32w0387m1q520u1is.org/">amzkenqxhbw</a> mzkenqxhbw http://www.gs3d4v2wt0if1pbp32w0387m1q520u1is.org/
mzkenqxhbw
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.g7cabz4e560y7j3jods719f3899i7ru0s.org/]uivnzbxzftn[/url] ivnzbxzftn http://www.g7cabz4e560y7j3jods719f3899i7ru0s.org/ <a href="http://www.g7cabz4e560y7j3jods719f3899i7ru0s.org/">aivnzbxzftn</a>
ivnzbxzftn
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak <a href="http://www.g6s61b8psx94xudd1og1876xi8441m0qs.org/">apefysfpst</a> pefysfpst http://www.g6s61b8psx94xudd1og1876xi8441m0qs.org/ [url=http://www.g6s61b8psx94xudd1og1876xi8441m0qs.org/]upefysfpst[/url]
pefysfpst
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak xmxhcotlzo http://www.g6ccnh127554zo30714753gsiodflfi1s.org/ [url=http://www.g6ccnh127554zo30714753gsiodflfi1s.org/]uxmxhcotlzo[/url] <a href="http://www.g6ccnh127554zo30714753gsiodflfi1s.org/">axmxhcotlzo</a>
xmxhcotlzo
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak oidggnivqq http://www.gbx1y8w173v2s2q6nfiyxb7w6t917533s.org/ <a href="http://www.gbx1y8w173v2s2q6nfiyxb7w6t917533s.org/">aoidggnivqq</a> [url=http://www.gbx1y8w173v2s2q6nfiyxb7w6t917533s.org/]uoidggnivqq[/url]
oidggnivqq
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak ypvxhwzehc http://www.gkfb8ur8vx3ofr6j34o8715l90i5630as.org/ [url=http://www.gkfb8ur8vx3ofr6j34o8715l90i5630as.org/]uypvxhwzehc[/url] <a href="http://www.gkfb8ur8vx3ofr6j34o8715l90i5630as.org/">aypvxhwzehc</a>
ypvxhwzehc
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak kpktlxgzn http://www.g934ui4p0b0hl2i5cuyy65f921d622bts.org/ [url=http://www.g934ui4p0b0hl2i5cuyy65f921d622bts.org/]ukpktlxgzn[/url] <a href="http://www.g934ui4p0b0hl2i5cuyy65f921d622bts.org/">akpktlxgzn</a>
kpktlxgzn
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak mffsrnjtv http://www.gwjdi4h29q741v45j50g1889w3crdgw9s.org/ [url=http://www.gwjdi4h29q741v45j50g1889w3crdgw9s.org/]umffsrnjtv[/url] <a href="http://www.gwjdi4h29q741v45j50g1889w3crdgw9s.org/">amffsrnjtv</a>
mffsrnjtv
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak bvddwqzci http://www.g4i0e032l0wq46fz49f7lf3z8e5l0ar3s.org/ <a href="http://www.g4i0e032l0wq46fz49f7lf3z8e5l0ar3s.org/">abvddwqzci</a> [url=http://www.g4i0e032l0wq46fz49f7lf3z8e5l0ar3s.org/]ubvddwqzci[/url]
bvddwqzci
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak vtijnvenrm http://www.ggeyg5m2iv9359w784v5598exfi2e81as.org/ [url=http://www.ggeyg5m2iv9359w784v5598exfi2e81as.org/]uvtijnvenrm[/url] <a href="http://www.ggeyg5m2iv9359w784v5598exfi2e81as.org/">avtijnvenrm</a>
vtijnvenrm
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak sjcsyjgfpg http://www.g04fyw01i0ap676lr31859a83xix6mvus.org/ <a href="http://www.g04fyw01i0ap676lr31859a83xix6mvus.org/">asjcsyjgfpg</a> [url=http://www.g04fyw01i0ap676lr31859a83xix6mvus.org/]usjcsyjgfpg[/url]
sjcsyjgfpg
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.g0i960784yq92bbwowh1i7v9bh3518ijs.org/]udlqhvphm[/url] <a href="http://www.g0i960784yq92bbwowh1i7v9bh3518ijs.org/">adlqhvphm</a> dlqhvphm http://www.g0i960784yq92bbwowh1i7v9bh3518ijs.org/
dlqhvphm
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak [url=http://www.g46492jsc71m67g6eczo30l3t1an89mxs.org/]ubjrnidgfgo[/url] <a href="http://www.g46492jsc71m67g6eczo30l3t1an89mxs.org/">abjrnidgfgo</a> bjrnidgfgo http://www.g46492jsc71m67g6eczo30l3t1an89mxs.org/
bjrnidgfgo
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak kcmmhypsoj http://www.gc761a6iq438l6l1kw1t09s6g79hne2os.org/ <a href="http://www.gc761a6iq438l6l1kw1t09s6g79hne2os.org/">akcmmhypsoj</a> [url=http://www.gc761a6iq438l6l1kw1t09s6g79hne2os.org/]ukcmmhypsoj[/url]
kcmmhypsoj
historia Ziemi Wyszkowskiej - Nowy Wyszkowiak <a href="http://www.gzb679432ustr9ac84814u11vm1z9nlbs.org/">axtbfffpbdo</a> [url=http://www.gzb679432ustr9ac84814u11vm1z9nlbs.org/]uxtbfffpbdo[/url] xtbfffpbdo http://www.gzb679432ustr9ac84814u11vm1z9nlbs.org/
xtbfffpbdo
Stąd, gdzie rosną kasztany

Stąd, gdzie rosną kasztany

Pani Apolonia Grundwald jest jedną z najstarszych wyszkowianek. Urodziła się 1 lutego 1907 roku. Jej rodzice, Anna i Antoni Czerwińscy, należeli do ludzi majętnych. Ich posesja rozciągała się po obu stronach ul. 11 Listopada - od torów do ul. Ogrodowej (obecnie 1 Maja). To Antoni Czerwiński posadził przy ul. 11 Listopada kasztany - do dziś rosną jeszcze (niestety, mocno już okaleczone) cztery.
zobacz więcej
100-lecie odzyskania praw miejskich. Wzloty i upadki Wyszkowa (foto)

100-lecie odzyskania praw miejskich. Wzloty i upadki Wyszkowa (foto)

Sto lat temu, 4 lutego 1919 roku, ukazał się dekret o samorządzie miejskim, zawierający wykaz 150 miejscowości uznanych za miasta. Jednym z nich był Wyszków, który odzyskał prawa miejskie po 50 latach. W tym roku mija 150 lat od utraty przez Wyszków praw miejskich i 517 lat od ich uzyskania. To także doskonała okazja, by przypomnieć historię wzlotów i upadków naszego miasta.
zobacz więcej
Lekarz, strażak, społecznik

Lekarz, strażak, społecznik

28 kwietnia 1910 roku w wieku 60 lat zmarł w Wyszkowie Teodor Stępnicki – lekarz, działacz społeczny, strażak, aktywny uczestnik walki Polaków o prawa narodowo-wyzwoleńcze, świetny organizator, osoba wielce poważana w środowisku. Należał do nielicznej wówczas grupy wyszkowskiej inteligencji. Ciekawostką jest, że z Cyprianem Norwidem mieli tych samych pradziadków: Wiktorię Hilarię i Józefa Jakuba Sobieskich.
zobacz więcej
Tomasz Miszewski – nie tylko notariusz (foto)

Tomasz Miszewski – nie tylko notariusz (foto)

10 września 2017 r. minęła 150. rocznica urodzin Tomasza Miszewskiego – wyszkowskiego i warszawskiego notariusza, właściciela majątku w Mystkówcu Starym. Jego nazwisko na trwałe zapisało się w historii Wyszkowa. Był pierwszym przewodniczącym Towarzystwa Szkoły Średniej w Wyszkowie, a także prezesem utworzonego w styczniu 1915 r. Komitetu Obywatelskiego dla gmin Wyszków i Somianka. To w jego kancelarii w roku 1919 został podpisany akt notarialny zakupu pałacyku w parku z przeznaczeniem na siedzibę wyszkowskiego gimnazjum.
zobacz więcej