525 lat temu, 26 marca 1501 r., biskup płocki Wincenty Przerębski uzyskał zgodę króla Jana Olbrachta na nadanie praw miejskich osadzie Wyszków. Prawa miejskie Wyszków uzyskał rok później.
 

Początki Wyszkowa, osady kościelnej położonej na wysokim brzegu Bugu, sięgają XI wieku. Pierwszy zachowany dokument, w którym wymieniono Wyszków, pochodzi z 1203 r. W tym czasie istniał tu już kościół (kaplica) i parafia. W jej skład wchodziło wówczas 15 wsi, m.in. Popowo, Łochów, Udrzyn, Kamieniec (obecnie Kamieńczyk). Patronem parafii został święty Idzi opat, bardzo popularny w Polsce XI i XII wieku, szczególnie po narodzinach Bolesława Krzywoustego. Kościół w Wyszkowie był wówczas pierwszym kościołem nad Bugiem. Piękne okolice, zasobne w mięso, ryby i miód, sprawiły, że biskupi płoccy właśnie tu urządzili jedną ze swoich letnich rezydencji.

26 marca 1501 r. biskup płocki Wincenty Przerębski uzyskał zgodę króla Jana Olbrachta na nadanie praw miejskich osadzie Wyszków. Rok później, 10 marca (lub 11 marca) 1502 r., biskup jako właściciel nadał jej prawa miejskie. Miasto Wyszków mogło używać własnego herbu (czerwony pas przecinający poziomo pośrodku białe tło tarczy), nawiązującego tradycją do herbu biskupów płockich. W mieście została powołana przez biskupa, właściciela miasta, rada miejska i burmistrz. Rozwój biskupiego Wyszkowa w XVI wieku umożliwiały wtorkowe targi oraz odbywające się dwa razy w roku jarmarki. Miasto bogaciło się też dzięki udziałowi w spławie zboża i drewna.

Obchody jubileuszowe

Okrągłe rocznice miejskości możemy świętować cały rok - od zgody na nadanie praw miejskich do ich uzyskania. Poprzednie władze różnie do tego podchodziły. Główne uroczystości z okazji 500-lecia nadania praw miejskich odbyły się już w 2001 r. 26 marca 2001 r. z wizytą w Wyszkowie przebywał Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Aleksander Kwaśniewski. Wziął udział uroczystej Sesji Rady Miejskiej z okazji 500-lecia miasta, spotkał się z młodzieżą szkolnych klubów europejskich (Polska została członkiem Unii Europejskiej w maju 2004 r.).

Radni podjęli historyczna uchwałę, której &2 brzmiał następująco: W dzień inauguracji obchodów jubileuszu 500-lecia nadania praw miejskich Rada Miejska zwraca się do wszystkich mieszkańców Wyszkowa o zespolenie wysiłków dla dobra miasta.

Bolesław Wolski, syn przedwojennego burmistrza, przekazał na ręce burmistrza pieczęć zarządu miejskiego sprzed 60 lat i „garstkę” dokumentów (niestety, Wyszków nie ma muzeum miejskiego i w zasadzie nie można ich obejrzeć), które uratował jego ojciec.

Zasłużonym dla rozwoju miasta i działającym na rzecz społeczności lokalnej osiemnastu obywatelom Wyszkowa prezydent wręczył wysokie odznaczenia państwowe: Krzyże Kawalerskie Orderu Odrodzenia Polski i Złote Krzyże Zasługi. Referat „Wyszków w historii Polski, Europy, świata” wygłosił prof. Henryk Samsonowicz. Pamiątkowe medale burmistrz Jan Malinowski wręczył prezydentowi i wszystkim uczestnikom sesji. W holu „Hutnika” przygotowano wystawę „Wyszków w zabytkach i dokumentach”. W części artystycznej wystąpili: Rewia Dziecięca „Sylaba” i tenor Bogusław Morka, któremu akompaniował Andrzej Płonczyński.

Z kolei jubileusz 510-lecia nadania Wyszkowowi praw miejskich świętowaliśmy w 2012 r. Obchody, 24 marca 2012 r., rozpoczęła uroczystość w WOK „Hutnik”. - Życzę Wyszkowowi, by jego mieszkańcy lubili go i byli z niego dumni – powiedział w inauguracyjnym wystąpieniu burmistrz Grzegorz Nowosielski. Wykład „Czynniki rozwoju Wyszkowa na przestrzeni wieków” wygłosił prof. Janusz Szczepański, autor monografii „Dzieje Wyszkowa i okolic”. W części rozrywkowej wystąpiły artystyczne dumy miasta: Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Wyszków i Rewia Dziecięca „Sylaba”.

W sierpniu 2012 r. Wyszków otrzymał sztandar. - Sztandar miasta jest symbolem, który buduje ducha wspólnoty miejskiej i integruje ją. Posiadanie sztandaru to wielki dla miasta honor i nobilitacja – podkreślił burmistrz Nowosielski.

Z obchodami 510. rocznicy nadania Wyszkowowi praw miejskich związana była również wizyta w naszym mieście Prezydenta Bronisława Komorowskiego 5 listopada 2012 r. Główna uroczystość odbyła się w hali WOSiR; Bronisław Komorowski odwiedził też Szkołę Podstawową nr 5 i zabytkową plebanię. Mówił o trudnej historii Wyszkowa, wspomniał rok 1920, kiedy „miały w tym mieście miejsce wydarzenia o wymiarze symbolicznym dla polskiej walki o niepodległość”. - Mówiąc o Wyszkowie, dobrze jest powiedzieć o lokalnym wymiarze nowoczesnego patriotyzmu - podkreślił i dodał, że „polski wielki patriotyzm składa się z ogromnej liczby takich lokalnych patriotyzmów, które uczą nas kochać własną miejscowość, gminę, czy miasto”. Burmistrzowi Nowosielskiemu przekazał egzemplarz wydrukowanej przez siebie w drugim obiegu za czasów komuny opowiadania Stefana Żeromskiego „Na Probostwie w Wyszkowie”.